دانش بنیان ها؛ چراغ راه جهش تولید

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز اصفهان؛ نتایج مثبت رونق اقتصاد دانش‌بنیان در سال‌های اخیر و تحول در اشتغال، ارزش افزوده، حرکت اقتصاد کشور بدون تکیه به منابع زیرزمینی ، خام فروشی و نیز تأمین برخی از مهم‌ترین نیازهای فناورانه و تحریمی اهمیت توجه و حمایت بیشتر از این شرکت ها را بیشتر کرده است.
نیروهای جوان در این شرکت های فناور، راه محقق شدن شعار امسال یعنی جهش تولید را برای ایران اسلامی هموار می کنند، به شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان ، نخستین سازمان مؤسس مراکز رشد و پارکهای علم و فناوری در کشور می رویم که در تولید و صادرات محصولات دانش بنیان و اشتغال پایدار دانش آموختگان دانشگاهی گام‌های مؤثری برداشته و از نزدیک در جریان فعالیت هایِ جدید فناورانِ مستقر در این شهرک برای تحقق شعارِ امسال قرار می گیریم.
این شهرکِ حدود 60هکتاری،یکی از بزرگترین پارک های علم و فناوری کشور در شمال غربي اصفهان و مجاورت دانشگاه صنعتي اصفهان جای گرفته که به لحاظ دسترسي در ارتباط ويژه اي با محورهاي صنعتي _ شهري، صنايع بزرگ و اصلي و موسسات آموزشي و پژوهشي قرار دارد و به گفته حمید مهدوی رییس پارک علم و فناوری اصفهان 520 واحد فناور شامل شرکت های پارک علم و فناوری، مراکز رشد و هسته های فناور در آن فعال هستند.

کرونا،جهشی برای تبدیل تهدید به فرصت
این روزها که سایه تهدید ویروس کویید 19، بسیاری از فعالیت های اقتصادی را به مخاطره انداخته،جوانان نخبه اصفهانی در شرکت های فناور با نیاز سنجی و تلاش روز افزون برای مقابله با این ویروس شگفتی ساز شده اند و با تولیدات خود به بهترین نحو ممکن این تهدید را به فرصت تبدیل کرده اند.
دکتر جعفر قیصری، رییس شهرک و علمی تحقیقاتی اصفهان جهت بخشی به تولید و فعالیت های فناورانه براساس نیازِ روز را اساس کار این شرکت ها می داند و می گوید: با شیوع کرونا و ایجاد نیازهای جدید در جامعه مثل مواد ضدعفونی کننده و تجهیزات مرتبط با پیشگیری از این بیماری حرکت جهشی در شرکت های فناور برای تامین این نیازها آغاز شد و هم اکنون تعداد شرکت های فعال در این عرصه به 30 شرکت رسیده است.
برای آشنایی بیشتر با بخشی از این دستاوردها به چند شرکت دانش بنیان مستقر در این شهرک می رویم تا ببینیم جوانان این مرز و بوم با تولیدات علمی خود چگونه خودباوری و توانستن را در عمل معنا کرده اند.
راه اندازی خط تولید دوربین حرارت سنج لیزری با استفاده از فناوری مادون قرمز یکی از این محصولات دانش بنیان است که مشابه خارجی ندارد و فناوران شرکت دانش بنیان نیک اندیشان نوآوران ، طراحی و به بازار ارائه کرده اند؛ این دوربین با طول 15 و عرض 10 سانتیمتر با قابلیت چرخش در زوایای‌ مختلف و بدنه ی محکم آلومینیومی دارد.
منصور بشیرنیا مدیر عامل این شرکت از ویژگی های این دستگاه به قابلیت اندازه گیری دمای بدن تا فاصله 60 سانتیمتری، کالیبراسیون اتوماتیک در شرایط دمایی و روشنایی مختلف، بدون نیاز به سخت افزار ونرم افزار جانبی ، دارای نشانگر و بوق برای تعیین حرارت و قابل اتصال به گیت ورودی، باتری‌ و فندک خودرو اشاره می کند و می افزاید: دوربین حرارت سنج لیزری در عوارضی جاده ها و فضاهای باز و ورودی مراکز شلوغ مانند ادارات ، پایانه های مسافربری و بانک ها قابل نصب است.
در ادامه سراغ شرکتی دانش بنیان می روم که در کارنامه کاری خود مقام ممتاز فن آوران و دانش بنیان‌ها در کره جنوبی را دارد و در جدیدترین تولید فناورانه خود با ده سال تلاش تحقیقاتی به دانش فنی ساخت مخازن کرایوژنیک و تجاری سازی آن دست یافته تا ایران به جمع کشورهای سازنده این محصول بپیوندد .
رییس هیات مدیره شرکت دانش بنیان پیشران زمهریر آسمان از جزییات این فناوری می گوید: این مخازن در ظرفیت های بالای 2 تا50 تن تولید انبوه شده و انتخاب مخزن متناسب با نیاز مراکز درمانی و واحدهای صنعتی و غذایی است.
سید محمد رضا محمودیان مهمترین کابرد این مخازن دو جداره را نگهداری مایعات در دمای منفی 200 درجه سلسیوس بیان می کند و می افزاید: این مخازن که براساس استانداردهای جهانی تولید شده،اکسیژن مورد نیاز مراکز سلامت ودرمان را با ورودی ثابت، فشار مناسب و خلوص بالا به صورت پایدار تامین می کند.
در این روزها هم که مراکز درمانی کشور به شدت برای درمان بیماران کرونایی با مساله تامین اکسیژن روبرو هستند مخازن تولیدی این شرکت، نیاز این مراکز را بدون محدودیت، با کیفیت و عملکرد بالا تامین می کند که برای نمونه می توان به نصب مخزن 50 تنی در بیمارستان علوم پزشکی قم، 40تنی در بیمارستان امام رضای مشهد و بیمارستانهای الزهرای اصفهان و شهیدبهشتی کاشان اشاره کرد.

ایده فناورانه بعدی در بزرگترین آزمایشگاه فیلتراسیون کشور در شهرک علمی وتحقیقاتی اصفهان تحقق یافته و آن ارزیابی و بررسی سلامت و کیفیت ماسک های تولیدی است.
این شرکت با استاندارهای روز اروپا در زمینه فیلتراسیون صنایع مختلف نظیر پتروسیمی نفت و گاز فعالیت می کند اما به گفته مدیرعامل آن،با شیوع کرونا و استفاده حداکثری مردم از ماسک شیوه کار این شرکت بر فیلتراسیون ماسک متمرکز شده است.
سعادت پور می گوید: در این آزمایشگاه با بهره گیری از مجهزترین دستگاههای فوق پیشرفته میزان ذرات نفوذ پذیر بر ماسک از ۱۰۰ تا ۵۰۰ نانومتر اندازه گیری می شود .
البته این دستاوردها فقط مشت نمونه ای از خروارِ توانمندی های علمی و تولیدی فناوران اصفهانی است و به گفته رییس شهرک علمی

با شیوع کرونا و ایجاد نیازهای جدید در جامعه حرکت جهشی در شرکت های فناور برای تامین این نیازها آغاز شد و هم اکنون تعداد شرکت های فعال در این عرصه به 30 شرکت رسیده است.

و تحقیقاتی اصفهان، شرکت های مستقر در این شهرک تولیدات چندبرابری،متنوع وباکیفیت در یک ماه اخیر داشته اند: از دستگاه تب سنج الکترونیکی تا راه اندازی خطوط تولید انواع ماسک، از تولید روزانه 20 هزار لیتر الکل تا ضدعفونی کننده های غیر الکلی ، از ساخت دستگاه استریل کردن وسایل خرید تا مخازن ذخیره اکسیژن، از راه اندازی سامانه های دورکاری تا طراحی بازی های رایانه ای و آموزشی و از طراحی سازه های پیش ساخته بیمارستانی تا کیت های تشخیصی پزشکی.

قول هایِ حمایتی مسوولان از دانش بنیان ها
با گسترش و حمایت از شركت های دانش بنیان می توان شتاب دهی به روند جهش تولید را به عنوان شعار سال جامه عمل پوشاند؛ حمیدرضافولادگر رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نماینده مردم اصفهان در مجلس دهم معتقد است: مجلس با تصویب قوانین برنامه‌ای و مهم نظیر رفع موانع تولید، بهبود محیط کسب وکار بویژه دانش بنیان ها و حداکثر استفاده از توان تولید داخل و حمایت از کالای ایرانی و منابع انسانی و کارشناسان خبره و فعالان اقتصادی مجرب می تواند به کمک دانش بنیان ها بشتابد.
اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری هم که فروردین امسال در ویدئو کنفرانسی با مسوولان اصفهان درجریان تولیدات شرکت‌های دانش بنیان این استان در مقابله با کرونا قرار گرفت، تاکید کرد که صنعت و فناوران اصفهان همیشه خوش درخشیده‌اند و لازم است از این تولیدات حمایت شود.
این تلاش‌های فناورانه را هم عباس رضایی استاندار اصفهان بسیار ستودنی دانسته و عنوان کرده است: حمایت ویژه معنوی و مادی از این شرکت‌ها در دستور ستاد استانی است .
این ها، تنها بخشی از قول های ِ حمایتی مسولان استانی و کشوری از دانش بنیان هاست برای آگاهی از جزییات آن با رییس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان گفتگو می کنیم؛ دکتر جعفر قیصری با اشاره به تسهیلات صندوق پژ وهش و فناوری استان که بازوی تامین مالی شرکت های دانش بنیان در شهرک است می گوید: این صندوق در یک ماه گذشته برای مقابله با شیوع کرونا حدود 12میلیارد تومان سرمایه در گردش و سرمایه خرید دستگاه و تجهیزات را برای بیش از 20 شرکت فناور تامین کرده است.
به گفته وی این تسهیلات قرض الحسنه با تنفس سه ماهه و باز پرداخت یک تا سه ساله است و بازگشت مالی سریعی برای این شرکت ها به دنبال دارد.
رییس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان در ادامه از "بازاریابی" برای حمایت از این شرکت ها می گوید که براساس آن پس از مذاکره با توزیع کنندگان عمده، محصولات و تولیدات شرکتها با کیفیت مطلوب و قیمت مناسب به آنها تحویل داده می شود و بخشی هم در اختیار ستاد کرونا و سازمان غذا و دارو قرار می گیرد.
دکتر قیصری می افزاید : این بازاریابی پس از کرونا هم ادامه دارد و توزیع کنندگان پس از تامین نیازداخلی در نظر دارند وارد بازار صادراتی شوند.
وی در ادامه از برنامه های سال جاری برای حمایت از فناوران با تاکید بر نیاز سنجی شرکت های فناور می گوید: در نظر داریم فناوری های جدیدی را که مورد نیاز شرایط اکنون و نیازهای جامعه بعد از کرونا است بررسی و اولویت بندی کنیم و در این زمینه هم از ایده های فناوران حمایت می کنیم و تسهیلات لازم را در اختیار آنها قرار دهیم.
حمید مهدوی رییس پارک علم و فناوری اصفهان هم اهداف این پارک را برای حمایت از فناوران،توجه بیشتر به توسعه و تثبیت بازار داخلی و خارجی بیان و اضافه می کند: ایجاد زمینه مشارکت و سهیم شدن این شرکتها در طرح های کلان ملی و توسعه ای صنایع مختلف در سطح ملی و منطقه‌ای از دیگر برنامه‌های پارک برای تحقق شعار امسال است.
با وجود تاکید مسوولان بر حمایت همه جانبه از واحدهای فناور در سال جدید اما مسائل و مشکلاتی پیش روی فعالان دانش بنیان است که نیازمند بررسی و اقدام برای رفع آنهاست.

فناوران از موانع راه تولید می گویند
یکی از راهکارهای تحقق شعار امسال تولید بر پایه دانش و فن روز است و شرکت های دانش بنیان می توانند روشنگر این مسیر به مدد دانش جوانان باشند اما فناوران این شرکت ها از موانع پیش روی برای تحقق جهش تولید می گویند.
رییس هیات مدیره شرکتی دانش بنیان که در زمینه تولید ماسک و تجهیزات پزشکی فعالیت می کند با انتقاد از اینکه ظرفیت های این شرکت ها همچنان مغفول مانده می گوید: کمبود نقدینگی در مسیر تحقیقات و تولید عملاً مشکل این شرکت ها را افزایش داده است.
آقای نجات بخش ،استفاده از منابع مالی صندوق های حمایت از این شرکت ها رابا وجود بروکراسی های پیچیده سخت ارزیابی می کند و می افزاید: زمانی که فناوران نیاز به دریافت اعتبار دارند صندوق هایی مانند پژوهش و فناوری به دلیل کمبود بودجه، اقدام به تعویق و یا عدم انعقاد قرارداد با این شرکت ها می کنند.
این فناور جوان، مشکلِ مهم در روند رشد این شرکت ها را پرورش نیافتن ایده ها می داند و معتقد است: ورود به بازارهای داخلی و خارجی با جهت دهی ایده ها در مسیر تولید ، باعث ایجاد فضای امید برای متصدیان شركت های دانش بنیان می شود.
خانم طوسی زاده مدیر جوان دیگری است که شرکتش چهار سالی است در زمینه تولید کیت‌های آزمایشگاهی، محیط کشت‌های سلولی و بیوتکنولوژی و دارویی راه اندازی شده؛ او از ضرورت بسترسازی و ایجاد فضای لازم برای گسترش و رشد واحدهای کوچک و متوسط دانش محور و فناور می گوید و تاکید دارد: امكانات محیطی و سخت افزاری برای فعالیت شركت های دانش بنیان كافی نیست.
سعید سامانی مجد،جوانِ مبتکر اصفهانی به مشکل بروکراسی اداری و روند پیچیده اخذ مجوزها می پردازد و می گوید: فناوران بخشی اعظمی از وقت خود را به جای پژوهش و فعالیت تولیدی برای طی کردن فرایندهای اداری در سازمان‌های مختلف از دست می دهند.
معین الدینی عضو هیات مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان استان، هم همین نظر را دارد و می گوید: شرکت‌ها چه در شرایط عادی و چه بحرانی با ناهمگون و سنتی بودن فضای کسب و کار در کشور به ویژه برای گرفتن مجوز مواجه اند.
شفیعی مدیرعامل یکی از شرکت های دانش بنیان اصفهان که در زمینه تولید تجهیزات پزشکی و محلول ضد عفونی کننده فعالیت می کند می گوید: حمایت از شرکت های دانش بنیان وقتی از حرف به عمل می رسد چندان نمودی ندارد.
وی با اشاره به فرایند طولانی اخذ مجوز ادامه می دهد: حجم قابل توجهی از محصول تولیدی این شرکت به دلیل صادر نشدن مجوز فروش در انبار باقی مانده است.

جهش تولید با فناوری جهشی
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری مهمترین رسالت این وزارتخانه، در سال جهش تولید را، شتاب دهی به پژوهش‌های دانش‌بنیان با رویکرد مسئله‌یابی به منظور شناسایی موانع و ارائه راه حل‌های کاربردی، بازطراحی زنجیره ساختار‌های تولید محصول، بازاریابی، توزیع و بهبود ارزش افزوده صنایع تولیدی کشور عنوان کرده اما برای تحقق این هدف چه باید کرد؟ چگونه باید در این مسیر قدم گذاشت و مشکلات را از پیش پای کسب و کارهای فناورانه برداشت؟
در این زمینه با یک فعال موفق در حوزه دانش بنیان گفتگو می کنم، سهیل ساعدی ،معتقد است: باید شرایط فعالیت همه جانبه و توسعه این شرکت ها را در چهار محور حمايتهاي پولي و مالي، تسهيل کسب و کار ،فراهم آوردن بازار داخلي و منطقه اي براي توليدات دانش بنيان و تسهيلات غير پولي همچون بيمه و ماليات با همياري ديگر دستگاهها فراهم کرد.

فناوران حلقه هاي وصل دانش و صنعت هستند و مي توانند تلاشهاي تحقيقاتي را به سمت کاربردي شدن و حل مسايل جامعه هدايت کنند

این فناوراصفهانی، ايجاد مرکز مشاوره ويژه براي شرکتهاي دانش بنيان متشکل از مديران توانمند، حقوقدانان و مشاوران مالي را پیشنهاد می دهدو می گوید: این مرکز می تواند در شرايط تحريم هاي بين المللي، جذب منابع مالي از بانکها و مشکل در دريافت مطالبات از شرکت ها و سازما نهاي بزرگ و اغلب دولتي به فناوران مشاوره و راهکار دهد.
مدیر عامل یک شرکت دانش بنیان هم که در زمینه صنایع غذایی فعالیت دارد تحقق تجاری سازی ایده های علمی جوانان این مرز و بوم را پرهزینه و پرمخاطره می داند و معتقد است: تحقق این امر نيازمند داشتن نظام و سازوکاري است که از خلاقيتها حمايت کند و موانع پيش روي عرضه محصول جديد به بازار را کاهش دهد.
آقای گوهری می افزاید: با وجود تاثير شرکتهاي دانش بنيان در اشتغال متخصصان و جلوگيري از خروج مغزها، هنوز تعداد آنها در مقايسه با شرکتهاي صنعتي قابل توجه نيست.
دکتر فرید اخوان فناور دیگر اصفهانی که در صنعت داروسازی فعال است به نکته جالبی اشاره دارد و آن جايگاه شرکتهاي دانش بنيان است که عمدتا در انتهاي چرخه فناوري است در حالیکه فناوران حلقه هاي وصل دانش و صنعت هستند و مي توانند تلاشهاي تحقيقاتي را به سمت کاربردي شدن و حل مسايل جامعه هدايت کنند.
طوسی زاده دیگر فناور اصفهانی هم، ضرورت تسهیل گری و ایجاد بستر تكامل شركت ها، برندسازی ، اعتبارسنجی طرح ها، اعطای تسهیلات ارزان قیمت ، حمایت و بسترسازی جهت بهره مندی هسته ‌ها و واحدهای فناور از خدمات حرفه ای بازاریابی و مالی، تقویت واحدهای تولیدی و ورود به بازارهای خارجی ،روان سازی قوانین و اشاعه فرهنگ مصرف تولیدات دانش بنیان را برای رشد شرکت های دانش بنیان پیشنهاد می دهد.

«..ما بايد به فناوري جهشي دست پيدا کنيم؛ ما بايد بتوانيم بر فناوريهاي موجود دنيا بيفزاييم؛ ما بايد بتوانيم اختراع صددرصد ايراني را در بازارهاي دنيا مطرح کنيم»

به هر حال علم و فناوري يکي از پايه هاي اقتدار اقتصادي يک ملت است، همان گونه که رهبر معظم انقلاب با تاکید بر دست یابی به فناوری جهشی عنوان کرده اند: «ما اگر بخواهيم به رشد اقتصادي حقيقي نائل شويم، راهش تکيه به علم است؛ اين هم از راه تقويت شرکت هاي دانش بنيان، عملي است. »
استان اصفهان هم با وجود شهرک علمی و تحقیقاتی وجوانان مبتکر،سهم گسترده ای می تواند در تحقق عملی شعار سال و جامه عمل پوشاندن به منویات رهبر معظم انقلاب داشته باشد؛ اما این فناوران قطعا برای ادامه راه نیازمند حمایت مسوولان برای توسعه و تولید چندبرابری و مردم برای استفاده از تولیدات دانش بنیان داخلی هستند تابتوانیم ایران را به کشوری دانش بنیان تبدیل کنیم .
نگارنده:مرضیه قاسمی